Ty te moesz mie wasn wizytwk...

Pi

Pi

Troszkę o liczbie
Oznaczenie stosunku obwodu koła do jego średnicy literą "pi" datuje się zaledwie od dwóch wieków. Symbol ten pochodzi od greckich słów periferia lub perimetron.

Pierwszy raz użyty został w roku 1706 przez angielskiego matematyka Williama Jonesa w jego dziele pod tytułem "Synopsis Palmaroirum Matheseos". W powszechne użycie wszedł dopiero w połowie XVIII wieku, po wydaniu "Analizy" Leonarda Eulera (1707-1783).

Samo jednak zagadnienie, choć bez symbolicznego oznaczenia, istaniało już od około 4000 lat. Badacze słynnej piramidy Cheopsa dostrzegli w stosunkach jej wymiarów wyraźne ślady tego wielkiego symbolicznego stosunku obwodu koła do jego średnicy. Mianowicie, iloraz otrzymany z podziału sumy dwóch boków podstawy przez wysokość piramidy wyraża się liczbą 3,1416, to znaczy liczbą "pi" z dokładnością do czterech cyfr po przecinku.

Słynny papirus Ahmesa, najdawniejszy "podręcznik" matematyczny, powstały około 2000 lat przed naszą erą, podaje następujący sposób budowy kwadratu o polu równym polu koła: "Odrzuć od średnicy jej część dziewiątą i zbuduj kwadrat o boku równym pozostałej części, będzie on równoważny z kołem." Na podstawie tego przepisu "pi" Ahmesowe równało się 3,1605. Budowniczowie piramidy byli zatem lepiej wtajemniczeni.

W ciągu prawie 4000 lat, które od tamtych czasów upłynęły, "pi" przechodziło wiele przemian. Od ustalonej przez Archimedesa wartości 22/7, która dawała dwie cyfry dziesiętne po przecinku, dochodzi do rozwinięcia z 707 cyframi po przecinku, danego przez Shanksa.

Anglik D.F.Ferguson sprawdził ostatnie obliczenie Shanksa i w roku 1944 ogłosił, że jego wyniki różnią się od rozwinięcia Shanksa zaczynając od 528 cyfry po przecinku. Obecnie przy pomocy elektronowych maszyn do liczenia, obliczono już 100 000 cyfr po przecinku.

Francuski matematyk Viete (rok 1579) skonstruował skomplikowane wyrażenie, pozwalające mu podać wartość liczby "pi" z 11 cyframi po przecinku.

Najważniejszą w historii liczby "pi", prawdziwie przełomową datą był rok 1882, w którym matematyk niemiecki F.Lindemann wykazał ostatecznie przestępny charakter tego symbolu: liczba "pi" nie może być pierwiastkiem równania algebraicznego o współczynnikach całkowitych.

Teraz chciałbym przedstawić kilka wierszyków o tej jakże ciekawej liczbie

Najczęściej używaną sztuczką mnemotechniczną jest zapamiętanie wierszyka, w którym liczba liter kolejnego słowa to cyfra w rozwinięciu dziesiętnym p. Znane są takie wierszyki w języku angielskim, francuskim, rosyjskim...
Po polsku rozpowszechniony jest wierszyk Kazimierza Cwojdzińskiego:

Kuć i orać 3,14
w dzień zawzięcie 159
bo plonów niema bez trudu 26535
Złocisty szczęścia okręcie 897
Kołyszesz... 9
Kuć. 3
My nie czekajmy cudu. 2384
Robota 6
to potega ludu. 264

Witold Rybczyński w zasłużonym dla popularyzacji nauki w Polsce miesięczniku "Problemy" (nr 8/1949) nadał takim wierszykom nazwę "pi-emat" i ogłosił konkurs na pi-ematy, pozwalające zapamietać 35 cyfr po przecinku w rozwinięciu p, obliczonych przez Ludolfa van Ceulen. Na początek sam Witold Rybczyński wraz z ogłoszeniem konkursu podał inwokację do Mnemozyny, bogini pamięci, zaznaczając, że jedna cyfra jest podana błędnie:


Daj, o pani, o boska Mnemozyno, 3,14159
pi liczbę, którą też zowią ponętnie ludolfiną, 2653589
pamięci przekazać tak, by 7932
jej dowolnie oraz szybko do pomocy użyć, gdy 38462643
się zadania nie da inaczej rozwiązać 3(7)3279
pauza - to zastąpić liczbami 50288

Zamiast "zadania" można by dać "problemu", żeby się zgadzało, ale to anglicyzm...
Na konkurs nadesłano kilkadziesiąt opublikowanych później w "Problemach" pi-ematów.

Liczba p jest też "bohaterką" wiersza laureatki nagrody Nobla:

Liczba Pi


Podziwu godna liczba Pi
trzy koma jeden cztery jeden.
Wszystkie jej dalsze cyfry też są początkowe,
pięć dziewięć dwa ponieważ nigdy się nie kończy.
Nie pozwala się objąć sześć pięć trzy pięć spojrzeniem
osiem dziewięć obliczeniem
siedem dziewięć wyobraźnią,
a nawet trzy dwa trzy osiem żartem, czyli porównaniem
cztery sześć do czegokolwiek
dwa sześć cztery trzy na świecie.
Najdłuższy ziemski wąż po kilkunastu metrach się urywa
podobnie, choć trochę później, czynią węże bajeczne.
Korowód cyfr składających się na liczbę Pi
nie zatrzymuje się na brzegu kartki,
potrafi ciągnąc się po stole, przez powietrze,
przez mur, liść, gniazdo ptasie, chmury, prosto w niebo,
przez całą nieba wzdętość i bezdenność.
O, jak krótki, wprost mysi, jest warkocz komety!
Jak wątły promień gwiazdy, że zakrzywia się w lada przestrzeni!
A tu dwa trzy piętnaście trzysta dziewiętnaście
mój numer telefonu twój numer koszuli
rok tysiąc dziewięćset siedemdziesiąty trzeci szóste piętro
ilość mieszkańców sześćdziesiąt pięć groszy
obwód w biodrach dwa palce szarada i szyfr,
w którym słowiczku mój a leć, a piej
oraz uprasza się zachować spokój,
a także ziemia i niebo przeminą,
ale nie liczba Pi, co to to nie,
ona wciąż swoje niezłe jeszcze pięć,
nie byle jakie osiem,
nieostatnie siedem,
przynaglając, ach, przynaglając gnuśną wieczność
do trwania.

Wisława Szymborska





Teraz taki mały skrócik dla cierpliwych:)

PI =3, 14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679 82148 08651 32823 06647 09384 46095 50582 23172 53594 08128 48111 74502 84102 70193 85211 05559 64462 29489 54930 38196 44288 10975 66593 34461 28475 64823 37867 83165 27120 19091 45648 56692 34603 48610 45432 66482 13393 60726 02491 41273 72458 70066 06315 58817 48815 20920 96282 92540 91715 36436 78925 90360 01133 05305 48820 46652 13841 46951 94151 16094 33057 27036 57595 91953 09218 61173 81932 61179 31051 18548 07446 23799 62749 56735 18857 52724 89122 79381 83011 94912 98336 73362 44065 66430 86021 39494 63952 24737 19070 21798 60943 70277 05392 17176 29317 67523 84674 81846 76694 05132 00056 81271 45263 56082 77857 71342 75778 96091 73637 17872 14684 40901 22495 34301 46549 58537 10507 92279 68925 89235 42019 95611 21290 21960 86403 44181 59813 62977 47713 09960 51870 72113 49999 99837 29780 49951 05973 17328 16096 31859 50244 59455 34690 83026 42522 30825 33446 85035 26193 11881 71010 00313 78387 52886 58753 32083 81420 61717 76691 47303 59825 34904 28755 46873 11595 62863 88235 37875 93751 95778 18577 80532 17122 68066 13001 92787 66111 95909 21642 01989 38095 25720 10654 85863 27886 59361 53381 82796 82303 01952 03530 18529 68995 77362 25994 13891 24972 17752 83479 13151 55748 57242 45415 06959 50829 53311 68617 27855 88907 50983 81754 63746 49393 19255 06040 09277 01671 13900 98488 24012 85836 16035 63707 66010 47101 81942 95559 61989 46767 83744 94482 55379 77472 68471 04047 53464 62080 46684 25906 94912 93313 67702 89891 52104 75216 20569 66024 05803 81501 93511 25338 24300 35587 64024 74964 73263 91419 92726 04269 92279 67823 54781 63600 93417 21641 21992 45863 15030 28618 29745 55706 74983 85054 94588 58692 69956 90927 21079 75093 02955 32116 53449 87202 75596 02364 80665 49911 98818 34797 75356 63698 07426 54252 78625 51818 41757 46728 90977 77279 38000 81647 06001 61452 49192 17321 72147 72350 14144 19735 68548 16136 11573 52552 13347 57418 49468 43852 33239 07394 14333 45477 62416 86251 89835 69485 56209 92192 22184 27255 02542 56887 67179 04946 01653 46680 49886 27232 79178 60857 84383 82796 79766 81454 10095 38837 86360 95068 00642 25125 20511 73929 84896 08412 84886 26945 60424 19652 85022 21066 11863 06744 27862 20391 94945 ...

zdaję sobie sprawę, że to nie jest całą liczba pi, ale mam nadzieję, że choć w skrócie udało mi się ją przedstawić (śmiałbym powiedzieć, że to tak pi razy oko) :)

page made by michass





Pi
G. z S. 73, 00-000 Szczecin
tel. 000000000, tel. komórkowy 000000000,